توسط: رئیس انجمن علمی مراقبت‌های ویژه ایران گفت: «همه‌گیری کووید-۱۹ نشان داد که بخش‌های مراقبت‌های ویژه (ICU) باید برای موج‌های بیماری‌های تنفسی آمادگی دائمی داشته باشند. این آمادگی فقط به تجهیزات محدود نمی‌شود و نیروی انسانی آموزش‌دیده، پروتکل‌های روشن و تشخیص و درمان زودهنگام نیز ضروری است.»
به گزارش‌گروه رسانه‌ای پیام سازان: دکتر سیدمحمدرضا هاشمیان، در آستانه برگزاری دوازدهمین کنگره بین‌المللی بیماری‌های ریه، مراقبت‌های ویژه و سل که ۱۴ تا ۱۷ مهرماه امسال در سالن ابوریحان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران برگزار می‌شود، با بیان این مطلب افزود: «قلب و ریه در بیمار بدحال از یکدیگر جدا نیستند. تنگی نفس ممکن است ناشی از پنومونی (ذات‌الریه)، نارسایی قلبی یا ترکیبی از هر دو باشد. همچنین بیماری شدید ریوی می‌تواند بر عملکرد قسمت راست قلب اثر بگذارد.»
وی ادامه داد: «به همین دلیل، ابزارهایی مانند POCUS یا سونوگرافی قابل حمل کنار تخت بیمار و اکوکاردیوگرافی، نقش مهمی در تصمیم‌گیری‌های بخش مراقبت‌های ویژه دارند.»
POCUS امکان بررسی سریع وضعیت اندام‌هایی مانند قلب، ریه و عروق را در کنار تخت بیمار فراهم می‌کند. اکوکاردیوگرافی نیز برای بررسی عملکرد قلب، دریچه‌ها و نحوه پمپاژ خون به کار می‌رود.
-
کنترل عفونت؛ بخش مهم مراقبت از بیماران ریوی
رئیس انجمن علمی مراقبت‌های ویژه ایران با اشاره به اهمیت کنترل عفونت در بیماران مبتلا به بیماری‌های پیچیده ریوی و عفونی گفت: «در بیمارستان مسیح دانشوری، با توجه به شیوع بیماری‌های پیچیده ریوی و عفونی، کنترل عفونت بخشی از درمان است.»
وی افزود: «در بیماری‌هایی مانند سل، علاوه بر درمان بیمار، باید از انتقال عفونت به کارکنان و سایر بیماران جلوگیری کرد. از همین رو، ایزولاسیون، تهویه مناسب، کنترل جریان هوا، فیلتراسیون و استفاده صحیح از تجهیزات حفاظت تنفسی اهمیت زیادی دارند.»
-
درمان بیماری‌های حاد تنفسی نیازمند نگاه چندسیستمی است
دکتر هاشمیان با اشاره به اینکه بیماران بدحال تنفسی معمولاً فقط با یک بیماری ریوی مواجه نیستند، خاطرنشان کرد: «ذات‌الریه شدید، ARDS یا آسیب شدید و ناگهانی ریه، سل، کووید-۱۹، آنفلوانزا، نارسایی قلبی، شوک، نارسایی کلیه و اختلالات نوروموسکولار(بیماری هایی که سیستم عصبی کنترل کننده عضلات یا خود عضلات را درگیر می کند.) ممکن است هم‌زمان وجود داشته باشند.»
وی تأکید کرد: «به همین دلیل، مراقبت از این بیماران نیازمند نگاه چندسیستمی و همکاری متخصصان رشته‌های مختلف است.»
این متخصص مراقبت‌های ویژه ادامه داد: «از همین رو، مراقبت‌های ویژه به عنوان یکی از محورهای دوازدهمین کنگره بین‌المللی بیماری‌های ریه، مراقبت‌های ویژه و سل تعیین شده است تا متخصصان حوزه‌های مرتبط درباره چالش‌ها و رویکردهای نوین این حوزه به بحث و تبادل نظر بپردازند.»
-
هوش مصنوعی نباید جایگزین پزشک و پرستار ICU شود
عضو کمیته علمی دوازدهمین کنگره بین‌المللی بیماری‌های ریه، مراقبت‌های ویژه و سل درباره نقش فناوری در آینده مراقبت‌های ویژه گفت: «آینده بخش مراقبت‌های ویژه، مراقبت دقیق و شخصی‌سازی‌شده است؛ یعنی تصمیم‌گیری بر اساس فیزیولوژی و ویژگی‌های هر بیمار. ترکیب داده‌های دستگاه‌های مختلف در ICU می‌تواند به دقیق‌تر شدن درمان کمک کند.»
وی با اشاره به نقش رو به رشد هوش مصنوعی در مراقبت‌های ویژه اظهار داشت: «در ICU، اطلاعات فراوانی به‌صورت لحظه‌ای از بیمار دریافت می‌شود؛ از ضربان قلب، فشار خون و میزان اکسیژن خون گرفته تا داده‌های ونتیلاتور، نتایج آزمایش‌های خون و وضعیت عملکرد قلب و کلیه.»
هاشمیان افزود: «هوش مصنوعی می‌تواند این حجم گسترده از اطلاعات را هم‌زمان تحلیل کند و به تیم درمان کمک کند تا تغییرات خطرناک در وضعیت بیمار را زودتر شناسایی و تصمیم‌های سریع‌تر و دقیق‌تری اتخاذ کنند.»
وی در عین حال درباره محدودیت‌های هوش مصنوعی گفت: «دقت عملکرد هوش مصنوعی به کیفیت و کامل‌بودن داده‌هایی بستگی دارد که دریافت می‌کند. اگر داده‌ها ناقص، نادرست یا مربوط به گروه محدودی از بیماران باشند، ممکن است الگوریتم دچار خطا شود یا هشدارهای نادرست بدهد.»
این متخصص مراقبت‌های ویژه تأکید کرد: «هیچ الگوریتمی نمی‌تواند، همه پیچیدگی‌های وضعیت یک بیمار را به‌طور کامل درک کند و احتمال خطای الگوریتمی همیشه وجود دارد.»
عضو کمیته علمی این کنگره با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی و تحلیل داده‌ها در آینده نقش بیشتری در مراقبت‌های ویژه خواهند داشت، تصریح کرد: «آینده، یک اتاق پر از دستگاه نیست؛ بلکه یک سیستم یکپارچه است که تشخیص زودهنگام، حمایت تنفسی، کنترل عفونت، مدیریت همودینامیک، حمایت چندعضوی، تغذیه، توانبخشی و مراقبت پس از ICU را در کنار هم قرار می‌دهد.»
وی ادامه داد: «هدف مراقبت ویژه مدرن، استفاده از پیشرفته‌ترین فناوری نیست؛ بلکه استفاده از مناسب‌ترین فناوری برای مناسب‌ترین بیمار در مناسب‌ترین زمان است.»
هاشمیان با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی نباید جایگزین پزشک یا پرستار ICU شود، گفت: «خروجی هوش مصنوعی باید در کنار معاینه، تجربه بالینی و شرایط اختصاصی بیمار تفسیر شود و تصمیم نهایی همچنان بر عهده تیم درمان باشد.»
وی افزود: «هوش مصنوعی در این میان مانند یک دستیار هوشمند عمل می‌کند؛ اطلاعات پیچیده را سریع‌تر تحلیل می‌کند و هشدارهای زودهنگام می‌دهد. با این حال، استفاده ایمن از آن به نظارت پزشک، ارزیابی مستمر عملکرد الگوریتم و رعایت محرمانگی اطلاعات بیماران نیاز دارد.»
این متخصص مراقبت‌های ویژه خاطرنشان کرد: «آینده مراقبت‌های ویژه، ترکیبی از تجربه پزشک، مراقبت انسانی و فناوری هوشمند خواهد بود.»
-
برگزاری دوازدهمین کنگره بیماری‌های ریه و مراقبت‌های ویژه
دوازدهمین کنگره بین‌المللی بیماری‌های ریه، مراقبت‌های ویژه و سل با حضور بیش از ۳۰۰ سخنران داخلی و خارجی و مشارکت بیش از ۲۰ انجمن علمی، از سوی مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی سل و بیماری‌های ریوی دکتر مسیح دانشوری برگزار می‌شود.
این کنگره از ۱۴ تا ۱۷ مهرماه امسال در سالن ابوریحان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران برگزار خواهد شد و جمعی از متخصصان، پژوهشگران، اعضای هیئت علمی و صاحب‌نظران داخلی و بین‌المللی در آن حضور خواهند داشت.
بررسی تازه‌ترین دستاوردها، رویکردهای نوین و چالش‌های روز در حوزه بیماری‌های ریوی، سل، بیماری‌های عفونی مرتبط با دستگاه تنفسی و مراقبت‌های ویژه از محورهای این رویداد علمی است.
پرسش‌های متداول درباره ریه و مراقبت‌های ویژه
-چرا آمادگی ICUها برای بیماری‌های تنفسی اهمیت دارد؟
همه‌گیری کووید-۱۹ نشان داد که بخش‌های مراقبت‌های ویژه باید برای موج‌های بیماری‌های تنفسی آمادگی دائمی داشته باشند. این آمادگی علاوه بر تجهیزات، به نیروی انسانی آموزش‌دیده، پروتکل‌های روشن و تشخیص و درمان زودهنگام نیاز دارد.
–چرا بیماری‌های شدید ریه می‌توانند بر قلب تأثیر بگذارند؟
قلب و ریه در بیماران بدحال ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند. بیماری شدید ریه می‌تواند بر عملکرد قسمت راست قلب اثر بگذارد و تنگی نفس نیز ممکن است ناشی از بیماری ریوی، نارسایی قلبی یا ترکیبی از هر دو باشد.
-POCUS در مراقبت‌های ویژه چه کاربردی دارد؟
POCUS نوعی سونوگرافی قابل حمل است که در کنار تخت بیمار انجام می‌شود و به پزشک امکان می‌دهد در مدت کوتاهی وضعیت اندام‌هایی مانند قلب، ریه و عروق را بررسی کند. این ابزار می‌تواند در تصمیم‌گیری سریع درباره وضعیت بیمار در ICU کمک‌کننده باشد.
-آیا هوش مصنوعی می‌تواند جایگزین پزشک و پرستار ICU شود؟
خیر. هوش مصنوعی می‌تواند حجم زیادی از اطلاعات بیمار را تحلیل و تغییرات خطرناک را زودتر شناسایی کند، اما خروجی آن باید در کنار معاینه، تجربه بالینی و شرایط اختصاصی بیمار تفسیر شود. تصمیم نهایی همچنان بر عهده تیم درمان است.
